Blijven herinneren

In de afgelopen weken ben ik met heel andere dingen bezig geweest dan met uitvaarten en toch heb ik meer tijd dan ooit doorgebracht op begraafplaatsen.

Voor mijn reisorganisatie mocht ik namelijk nog één keer een grote groep Canadezen begeleiden, dwars door Nederland, in het voetspoor van hun dappere vaders, opa’s, ooms, voorvaderen die in de 2^e Wereldoorlog ons land bevrijd hebben van de onderdrukking. Al deze deelnemers droegen foto’s van hun voorvaderen bij zich. Waren op zoek naar plekken waar hun familie was ingekwartierd, mensen die ze ontmoet hadden, op zoek naar graven van bekenden en naar verhalen om de geschiedenis levend te houden.

Op diverse begraafplaatsen hielden we ceremonies en kransleggingen, ter ere van de daar begraven veelal jonge soldaten.

Het heeft mij aan het denken gezet. Een begraafplaats als plek waar je altijd naar toe kunt gaan om iemand te herdenken.

Privé heb ik daar tot nu toe weinig tot geen behoefte aan gehad. De graven van mijn opa’s en oma’s, ik ben er nooit meer geweest. Mijn schoonouders zijn overleden en begraven, ik ben bij hun graf geweest, maar ik voel en ik vind er niets. Zij leven voort in mijn gedachten, in alle mooie  herinneringen die we samen hebben gemaakt. Mijn ouders leven nog, ik heb dus werkelijk nog geen idee wat het met mij doet als zij er ooit niet meer zijn.

Toch zijn er velen die kiezen voor begraven om een plek te hebben om naar toe te gaan. Een grafsteen, met naam, met data, met een wens, een gedachte, een gebed, een tekst.

Lopend over al die begraafplaatsen met oorlogsgraven was ik aan het mijmeren. Waarom word ik daar wel geraakt door al die graven? Komt het door die enorme hoeveelheid identieke witte stenen met die confronterende data en namen? Ze waren nog zo jong en ze waren met zovelen. Zo zinloos. En toch, zinloos was het niet. Zij gaven hun leven voor onze vrijheid. Wat een moed.

Misschien zit daar het cruciale punt. We moeten blijven herinneren omdat de geschiedenis zich zo gemakkelijk herhaalt. Omdat we weer zo onvoorspelbaar dicht op een nieuwe oorlog zitten, omdat er om ons heen al weer zoveel gevochten wordt, omdat vrijheid nog steeds niet normaal is, omdat wij misschien niet genoeg koesteren wat we hebben.

Lest we forget. We will remember them.
Laten we blijven herinneren.
Dan is die begraafplaats toch een hele waardevolle plek.